Prosument to producent i konsument energii w jednej osobie. W Polsce system prosumenckiego rozliczania fotowoltaiki przeszł rewolucję w 2022 roku gdy net-metering zastąpiono net-billingiem. Jak to działa w 2026 roku?
Definicja prosumenta według ustawy
Prosument energii odnawialnej to odbiorca końcowy produkujący energię elektryczną wyłącznie z OZE na własne potrzeby w mikroinstalacji o mocy do 50 kW. Kluczowe: instalacja musi być na działce gdzie mieszkasz/prowadzisz działalność.
Net-billing – jak działa w 2026
Od lipca 2022 w Polsce obowiązuje net-billing zamiast net-meteringu:
**Net-metering (stary system do 30.06.2022):**
Oddajesz 1 kWh, pobierasz 0,7-0,8 kWh (w zależności od mocy instalacji). Proste.
**Net-billing (od 01.07.2022):**
– Sprzedajesz nadwyżki po cenie giełdowej (~0,25-0,40 zł/kWh)
– Kupujesz niedobory po taryfie OSD (~0,75-0,90 zł/kWh)
– Bilans rozliczany miesięcznie w złotówkach, nie kWh
Przykład: Wprodukowałeś 500 kWh (wartość 150 zł po 0,30 zł/kWh), zużyłeś 600 kWh z sieci (koszt 480 zł po 0,80 zł/kWh). Do zapłaty: 480-150 = 330 zł zamiast pełnych 480 zł. Oszczędność 150 zł.
Opłacalność net-billingu
Dla instalacji pokrywających 70-90% rocznego zużycia net-billing daje oszczędności 50-60% rachunków. Mniej niż dawny net-metering (70-80%), ale wciąż bardzo opłacalne. Zwrot inwestycji: 6-8 lat zamiast 5-6 lat jak przy net-meteringu.
Kluczowe: maksymalizuj autokonsumpcję (zużycie energii w momencie produkcji). Uruchamiaj pralkę, zmywarkę, ładuj auto gdy świeci słońce. Im więcej autokonsumpcji, tym lepszy bilans.
Procedura zostania prosumentem
Krok 1: Projektowanie i zakup instalacji
Krok 2: Zgłoszenie instalacji do OSD (online, 30 dni na odpowiedź)
Krok 3: Instalacja przez uprawnionego elektryka
Krok 4: Protokół odbioru i włączenie
Krok 5: Zawarcie umowy prosumenckiej z OSD (opcjonalne ale zalecane)
Czas całkowity: 2-4 miesiące od decyzji do uruchomienia.
Umowa kompleksowa prosumencka
OSD oferuje dedykowane umowy dla prosumentów łączące:
– Sprzedaż nadwyżek
– Zakup energii z sieci
– Rozliczenie net-billing
Zalety: wszystko w jednej umowie, jeden rachunek, automatyczne rozliczenia nadwyżek.
Najlepsi operatorzy dla prosumentów (ceny 2026):
– Tauron: 0,78 zł/kWh zakup, 0,32 zł/kWh sprzedaż nadwyżek
– PGE: 0,81 zł/kWh zakup, 0,29 zł/kWh sprzedaż
– Enea: 0,79 zł/kWh zakup, 0,31 zł/kWh sprzedaż
Magazyny energii w modelu prosumenckim
Bateria domowa 10 kWh pozwala zwiększyć autokonsumpcję z 35-40% do 70-80%. Przy net-billingu to BARDZO się opłaca – zamiast sprzedawać po 0,30 zł i kupować po 0,80 zł, magazynujesz na później i oszczędzasz różnicę 0,50 zł/kWh.
Koszt magazynu: 25 000-35 000 zł (10 kWh). Dodatkowa oszczędność: ~1500-2000 zł/rok. Zwrot: 12-18 lat. Wciąż długo, ale lepiej niż przy net-meteringu.
Prosument a działalność gospodarcza
Możesz być prosumentem jako:
– Osoba fizyczna (dom jednorodzinny)
– Działalność gospodarcza (instalacja na budynku firmowym)
– Spółdzielnia/wspólnota mieszkaniowa (blok)
– Rolnik (instalacja na budynku gospodarczym)
Ważne: instalacja musi służyć Twoim własnym potrzebom, nie sprzedaży energii jako działalności głównej.
Korzyści podatkowe
Działalność gospodarcza: instalacja FV to środek trwały podlegający amortyzacji (15 lat, 6,67% rocznie). Dodatkowo ulga termomodernizacyjna: odliczasz 53% kosztów instalacji od podatku (max 53 000 zł odliczenia).
