Energia słoneczna vs wiatrowa: która lepsza dla Polski?

Słońce vs wiatr – oba odnawialne, oba zero-emisyjne, ale jakie różnice w wydajności, kosztach i zastosowaniu? Porównanie dla Polski pokazuje, że potrzebujemy obu, ale w innych rolach.

Podstawowe różnice techniczne

Fotowoltaika (PV):

• Źródło: promieniowanie słoneczne (bezpośrednie + rozproszone)
• Czas produkcji: dzień (szczyt 11-15), zero w nocy
• Sezonowość: 70-75% produkcji IV-IX, 25-30% X-III
• Typowa instalacja domowa: 5-10 kWp, koszt 22-45 tys zł
• Wydajność: 16-22% (energia słoneczna → elektryczna)
• Żywotność: 25-30 lat

Energetyka wiatrowa:

• Źródło: energia kinetyczna wiatru
• Czas produkcji: 24/7 gdy wieje (dzień + noc!)
• Sezonowość: 60% produkcji X-III (zimą więcej wiatru!), 40% IV-IX
• Typowa turbina domowa: 3-10 kW, koszt 50-150 tys zł
• Wydajność: 30-45% (energia wiatru → elektryczna)
• Żywotność: 20-25 lat

Który bardziej opłacalny w Polsce?

Dla domu jednorodzinnego: FOTOWOLTAIKA wygrywa

Liczby:

• PV 6 kWp: koszt 27 000 zł, produkcja 6000 kWh/rok, ROI 6 lat
• Turbina 5 kW: koszt 80 000 zł, produkcja 5000 kWh/rok (jeśli dobre miejsce!), ROI 16 lat

Dlaczego PV wygrywa?

• 3x niższy koszt instalacji
• Brak wymogów (wiatrak wymaga pozwolenia, min 100m od zabudowy)
• Niezawodność (PV praktycznie bezawaryjny, wiatrak wymaga serwisu łożysk, łopat)
• Hałas: PV = 0 dB, turbina = 35-45 dB

Dla farm komercyjnych: WIATR wygrywa

Farma wiatrowa 100 MW:

• Koszt: 400-500 mln zł (4-5 zł/W)
• Produkcja: 280-320 GWh/rok
• LCOE (koszt energii): 180-220 zł/MWh

Farma PV 100 MW:

• Koszt: 280-350 mln zł (2,8-3,5 zł/W)
• Produkcja: 100-110 GWh/rok
• LCOE: 200-250 zł/MWh

Wiatr produkuje 2,8x więcej energii z tej samej mocy zainstalowanej! Efekt: niższy LCOE. Ale wymaga lepszej lokalizacji (wybrzeże, góry).

Geografia Polski – gdzie co ma sens?

Regiony świetne dla wiatru:

• Pomorze, Zachodniopomorskie (wybrzeże Bałtyku): 7-8 m/s średnia
• Sudety, Karpaty (wzniesienia): 6-7 m/s
• Wielkopolska (otwarte tereny): 5-6 m/s

Regiony słabe dla wiatru:

• Kotliny, doliny rzek: 3-4 m/s (nieopłacalne)
• Obszary leśne: wiatr blokowany

PV w Polsce:

• Najlepsze: Lubelskie, Podkarpacie (1100-1150 kWh/kWp/rok)
• Średnie: centrum Polski (1000-1050 kWh/kWp)
• Słabsze: północ (950-1000 kWh/kWp)

Różnice są niewielkie (20% max). PV działa w całej Polsce, wiatr tylko w dobrych lokalizacjach.

Sezonowość – idealna komplementarność

To jest klucz! PV i wiatr uzupełniają się sezonowo:

• Lato: PV produkuje 70% rocznej energii, wiatr tylko 40%
• Zima: wiatr produkuje 60% rocznej energii, PV tylko 30%

Efekt: kraj z 50% PV + 50% wiatru ma stabilniejszą produkcję OZE niż 100% z jednego źródła.

Przykład:

• Styczeń: dzień produkcji PV = 2 kWh/kWp, wiatr = 15 kWh/kW
• Lipiec: dzień produkcji PV = 6 kWh/kWp, wiatr = 5 kWh/kW

Wpływ na środowisko

Fotowoltaika:

• Footprint carbon: 40-50 g CO2/kWh (produkcja paneli)
• Zwrot energetyczny: 2-3 lata
• Zajmuje powierzchnię (ale można agrofotowoltaika lub dachy)
• Recykling: 95% materiałów odzyskiwalne

Wiatr:

• Footprint carbon: 10-15 g CO2/kWh (najniższy ze wszystkich OZE!)
• Zwrot energetyczny: 6-12 miesięcy
• Wpływ na ptaki: 1-5 ptaków/turbinę/rok (koty zabijają 100x więcej)
• Hałas + wpływ wizualny (kontrowersje społeczne)

Wiatr = bardziej eko pod względem footprintu węglowego.

Przyszłość w Polsce

Plan rządu 2030:

• Fotowoltaika: 25 GW (z obecnych 10 GW)
• Wiatr lądowy: 12 GW (z obecnych 8 GW)
• Wiatr morski (offshore): 11 GW (praktycznie od zera!)

Bałtyk = przyszłość polskiej energetyki wiatrowej. Farmy offshore mają 50-60% wykorzystania mocy (vs 25% lądowe) = produkcja 45 TWh/rok z 11 GW!

Verdict: potrzebujemy obu

Dla domu: PV. Tańsze, prostsze, bezproblemowe.

Dla kraju: wiatr + PV w proporcji 60/40. Wiatr daje stabilną bazę (dzień+noc, zima silniejsza), PV pokrywa szczyty letnie. Razem = minimalizacja potrzeby magazynów i backupu gazowego.

Przeczytaj również

• Mix energetyczny Polski
• Przydomowe turbiny wiatrowe