Mix energetyczny Polski w 2026 to wciąż 65% węgla, ale transformacja przyspiesza. OZE osiągnęły 25% udziału, a do 2030 rząd planuje 32%. Koniec węgla? 2049 rok według oficjalnych planów.
Obecny mix energetyczny Polski (2026)
Produkcja energii elektrycznej w Polsce wg źródeł:
- Węgiel kamienny: 48% (76 TWh)
- Węgiel brunatny: 17% (27 TWh)
- Odnawialne źródła energii (OZE): 25% (40 TWh)
- Gaz ziemny: 8% (13 TWh)
- Import: 2% (3 TWh)
Całkowita produkcja: około 159 TWh w 2026.
Struktura OZE w Polsce
Te 25% OZE to:
- Wiatr: 11% (największe źródło OZE, farmy onshore + morskie w budowie)
- Fotowoltaika: 7% (10 GW zainstalowane, głównie domowe)
- Biomasa i biogaz: 4,5%
- Hydro: 2% (stabilne, brak nowych projektów)
- Pozostałe: 0,5%
Jak zmieniał się mix energetyczny?
Retrospektywa:
- 2015: węgiel 85%, OZE 12%, gaz 3%
- 2020: węgiel 75%, OZE 16%, gaz 9%
- 2026: węgiel 65%, OZE 25%, gaz 8%
Trend: spadek węgla -2 p.p. rocznie, wzrost OZE +2 p.p. rocznie. Jeśli się utrzyma: 2035 = 50% OZE, 2045 = 80% OZE.
Plan rządu do 2030
Polityka Energetyczna Polski 2040 zakłada:
- OZE: 32% w 2030 (50 TWh)
- Węgiel: 50% w 2030 (spadek z obecnych 65%)
- Atom: start budowy elektrowni jądrowej (1,5 GW do 2033)
- Offshore wind: 11 GW farm na Bałtyku do 2030
- Fotowoltaika: 25 GW łącznie (2,5x obecny stan)
Największe wyzwania transformacji
1. Wyłączanie elektrowni węglowych
Najstarsze bloki (Połaniec, Opole, Bełchatów) planowane do zamknięcia 2030-2035. Problem: 30 000 miejsc pracy w górnictwie i energetyce węglowej. Fundusz Sprawiedliwej Transformacji EU: 3,5 mld euro na przekwalifikowanie i nowe miejsca pracy.
2. Stabilność sieci przy zmiennych OZE
Wiatr i PV są niestabilne (pogoda). Rozwiązania:
- Magazyny energii na poziomie sieci (100+ MW baterie)
- Interconnektory z sąsiadami (import/eksport)
- Elektrownie gazowe jako backup (szybki start)
- DSR (Demand Side Response) – zarządzanie popytem
3. Sieć przesyłowa przestarzała
Polska sieć 110-400 kV ma 50-60 lat. Przeciążenia, straty przesyłowe 8-10%. Inwestycje PSE: 50 mld zł do 2030 na modernizację i nowe linie.
Energia jądrowa – nadzieja czy mrzonka?
Rząd planuje pierwszą elektrownię jądrową do 2033:
- Lokalizacja: Choczewo (Pomorskie)
- Technologia: AP1000 (Westinghouse, USA) lub BWRX-300 (GE Hitachi)
- Moc: 1,5 GW (start), docelowo 6 bloków = 9 GW do 2043
- Koszt: 60-80 mld zł (kontrowersyjny, może być 2x wyższy)
Atom zapewni stabilną bazę (nie zastąpi OZE, ale uzupełni je w nocy i zimą). Czy się uda? Pytanie o finansowanie i akceptację społeczną.
Scenariusz 2040 – jak będzie wyglądać mix?
Optymistyczny:
- OZE: 55% (wiatr 25%, PV 20%, inne 10%)
- Atom: 15% (2 bloki działają)
- Gaz: 20% (jako backup dla OZE)
- Węgiel: 10% (tylko najnowsze bloki, CCS)
Pesymistyczny (opóźnienia w atomie, wolniejsze OZE):
- OZE: 40%
- Węgiel: 30%
- Gaz: 25%
- Atom: 5%
Co możesz zrobić jako obywatel?
Twój udział w transformacji:
- Postaw fotowoltaikę (każdy kWp to -0,78 kg CO2/kWh mniej z węgla)
- Wymień piec na pompę ciepła
- Kup e-auto (nawet z polskiego węglowego prądu = 50% mniej CO2 vs benzyna)
- Redukuj zużycie energii (izolacja, LED, efektywne AGD)
Jeśli 5 mln domów postawi PV 6 kWp = 30 GW = 30 TWh/rok = -19% emisji całego kraju!
Scenariusze przyszłości do 2040
Scenariusz optymistyczny: OZE 60%, atom 20%, gaz 15%, węgiel 5% (backup). Osiągnięcie dzięki masowym inwestycjom offshore + szybka budowa atomu.
Scenariusz realistyczny: OZE 50%, atom 15%, węgiel 20%, gaz 15%. Opóźnienia w atomie, wolniejsze tempo transformacji.
Scenariusz pesymistyczny: OZE 40%, węgiel 35%, gaz 20%, atom 5%. Problemy finansowe, opór społeczny, opóźnienia infrastrukturalne.
Transformacja energetyczna Polski - wyzwania i szanse
[…] Mix energetyczny Polski […]