Instalacja fotowoltaiczna na dachu płaskim: co musisz wiedzieć
Montaż fotowoltaiki na dachu płaskim wymaga konstrukcji balastowej (ciężary) lub kotwionej (wiercenie). Optymalne nachylenie: 10-15° (kompromis między produkcją a siłą wiatru). Dodatkowe koszty vs dach skośny: +15-20% (konstrukcja + balast).
Typy konstrukcji dla dachów płaskich
Konstrukcja balastowa (bezinwazyjna)
Zasada: ciężary betonowe/stalowe (30-60 kg/m²) przytrzymują konstrukcję bez wiercenia w dach.
Zalety:
- Zero dziur w dachu = zero ryzyka przecieków
- Nie narusza gwarancji dachu
- łatwy demontaż (przy przeprowadzce/sprzedaży)
- Szybki montaż (2-3 dni)
Wady:
- Obciąża strop (check nośność! Min 150 kg/m² wymagane)
- Droższe (beton: +2000-4000 zł dla 6 kWp)
- Większa powierzchnia potrzebna (odstępy między rzędami)
Kiedy: Dachy z papą, membraną PVC, zielone dachy. Standard dla budynków komercyjnych.
Konstrukcja kotwiona
Zasada: kotwy chemiczne wkręcane w beton/drewno, uszczelniane Sikaflex/bitumem.
Zalety:
- Lżejsza (15-25 kg/m²)
- Tańsza (-2000-3000 zł vs balast)
- Mniejsza powierzchnia (ciaśniejszy montaż OK)
Wady:
- Wiercenie = ryzyko nieszczelności (wymaga PRO wykonania!)
- Narusza gwarancję dachu (niektóre firmy)
- Trudny demontaż (dziury zostają)
Kiedy: Dachy betonowe z dobrym wykonawcą, który daje gwarancję szczelności.
Konstrukcja aerodynamiczna (triangel)
Zasada: specjalny kształt konstrukcji minimalizuje siłę wiatru, potrzeba mniej balastu.
Zalety:
- 50% mniej balastu vs klasyczna (20-30 kg/m²)
- Optymalizacja nachylenia (każdy rząd osobno)
Wady:
- Droższe (konstrukcja +30%)
- Dostępność: niewiele firm oferuje
Kiedy: Strop o niskiej nośności (<150 kg/m²).
Optymalne nachylenie paneli
10-15° – kompromis (rekomendacja)
Produkcja: -3% vs optimum 35°
Zalety:
- Samo-czyszczenie (deszcz spływa, zabiera brud)
- Niska siła wiatru = mniej balastu = tańsza konstrukcja
- Śnieg szybko schodzi
Kiedy: Większość zastosowań, szczególnie budynki komercyjne.
25-35° – max produkcja
Produkcja: optimum dla Polski
Wady:
- Siła wiatru +60% vs 10° = cięższa konstrukcja (+40% kosztów)
- Większe odstępy między rzędami (zacienienie) = mniej paneli/m²
- Bardziej widoczne z ulicy (estetyka?)
Kiedy: Domy jednorodzinne z dużą powierzchnią dachu, gdzie max produkcja priorytet.
5° – minimalne nachylenie
Produkcja: -8% vs optimum
Problem: słabe samo-czyszczenie (woda/brud zalegają), wymaga czyszczenia 2x rok.
Kiedy: Ekstremalnie niska nośność stropu, brak opcji.
Nośność dachu – kluczowy parametr
Jak sprawdzić nośność?
1. Projekt budowlany: sekcja konstrukcyjna, obciążenie użytkowe dachu (kg/m²)
2. Ekspert budowlany: inspekcja stropu, obliczenia wytrzymałościowe (500-1500 zł)
3. Norma minimaln a: 150 kg/m² dla konstrukcji balastowej
Typowe nośności:
- Strop żelbetowy (budynki 2010+): 200-300 kg/m² ✓
- Strop Teriva (budynki 1990-2010): 150-200 kg/m² ✓
- Strop drewniany (stare budynki): 80-120 kg/m² ⚠ problematyczne
Co jeśli nośność za niska?
Opcje:
1. Konstrukcja aerodynamiczna (30 kg/m² zamiast 50)
2. Konstrukcja kotwiona (25 kg/m²)
3. Wzmocnienie stropu (kosztowne: 50-100 zł/m²)
4. Montaż naziemny (jeśli masz działkę)
Wyzwania specyficzne dla dachów płaskich
Wiatr – największe zagrożenie
Dach płaski = pełna ekspozycja na wiatr. Konstrukcja musi wytrzymać:
- Siła pionowa (podnoszenie): 120-180 km/h wiatru
- Siła pozioma (przesuw): rzadziej problem
Norma EU: konstrukcja musi wytrzymać wiatr 150 km/h (strefa II Polski) bez uszkodzeń.
Test: symulacja CFD (Computational Fluid Dynamics) dla danego dachu + konstrukcji. Profesjonalny instalator MUSI to zrobić!
Śnieg zimą
Nachylenie 10-15°: śnieg schodzi sam przy temp >0°C.
Problem: przy -10°C śnieg zalega, obciążenie +30-60 kg/m².
Rozwiązanie: projektuj konstrukcję z marginesem (nośność + śnieg + wiatr).
Wodoszczelność dachu
PRZED montażem sprawdź:
- Stan papy/membrany (pęknięcia, odparzenia?)
- Wiek dachu (papa >15 lat = wymiana zalecana PRZED PV)
- Test szczelności (zalanie wodą, obserwacja 24h)
Po montażu: wymiana dachu pod panelami = demontaż PV (koszt 5000-10000 zł). Lepiej zrobić to PRZED!
Odstępy między rzędami – unikanie zacienienia
Wzór na odstęp
Odstęp (m) = wysokość panela × współczynnik
Nachylenie 10°: współczynnik 2,5
Nachylenie 15°: współczynnik 3,0
Nachylenie 30°: współczynnik 4,5
Przykład: Panel 1,7m długości, nachylenie 15°:
Wysokość: 1,7 × sin(15°) = 0,44m
Odstęp: 0,44 × 3,0 = 1,32m
Efekt: na dachu 10m × 10m (100m²) zmieścisz:
- Nachylenie 10°: ~40 paneli = 18 kWp
- Nachylenie 30°: ~25 paneli = 11 kWp
Trade-off: więcej paneli vs wyższa produkcja/panel.
Koszty – porównanie z dachem skośnym
Dach skośny 35° (6 kWp)
Konstrukcja: 3 000 zł (haki dachowe, szyny)
Panele: 16 000 zł
Falownik: 5 500 zł
Montaż: 2 500 zł
Razem: 27 000 zł
Dach płaski balast (6 kWp)
Konstrukcja: 5 500 zł (+2500 vs skośny)
Balast betonowy: 2 000 zł
Panele: 16 000 zł
Falownik: 5 500 zł
Montaż: 3 000 zł (+500 więcej pracy)
Razem: 32 000 zł (+18% vs skośny)
Dach płaski kotwiony (6 kWp)
Konstrukcja: 4 000 zł
Kotwy + uszczelnienie: 800 zł
Panele: 16 000 zł
Falownik: 5 500 zł
Montaż: 2 700 zł
Razem: 29 000 zł (+7% vs skośny)
Procedura krok po kroku
1. Inspekcja dachu (stan, nośność, szczelność)
2. Projekt konstrukcji (CFD, obliczenia wytrzymałościowe)
3. Wybór: balast vs kotwy
4. Montaż konstrukcji
5. Montaż paneli + okablowanie
6. Instalacja falownika
7. Przyłącze do instalacji domowej
8. Zgłoszenie do OSD
9. Uruchomienie systemu
