⚡ Kalkulator net-billingu
Strona główna Magazynowanie energii słonecznej Akumulatory do fotowoltaiki – jak je używać?
Magazynowanie energii słonecznej

Akumulatory do fotowoltaiki – jak je używać?

KK Katarzyna Krajtar · 13 maja 2021 · 5 min czytania
Akumulatory do fotowoltaiki – jak je używać?

Coraz więcej słyszymy o tym, że akumulatory do fotowoltaiki są świetnym rozwiązaniem. Czy jednak wiemy, w jaki sposób z nich korzystać? Na co zwracać uwagę i jakich błędów nie powinniśmy popełniać, aby tego typu urządzenia funkcjonowały właściwie?

Decydując się na akumulatory do fotowoltaiki oczekujemy, że będą one działały bezawaryjnie i posłużą nam na długi czas. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Powodem mogą być najczęściej popełniane błędy, których nie zdołamy się ustrzec bez odpowiedniej wiedzy. Jeśli nie zdołamy się ustrzec tych błędów, nasze urządzenia mogą szybko przestać działać. Jakich błędów powinniśmy unikać?

Czy akumulatory do fotowoltaiki mogą być całkowicie rozładowane?

Zarówno akumulatory żelowe, jak i te wykonane w technologii AGM posiadają pewien limit głębokiego rozładowania. Jest on określany przez producenta. Zwykle pomiędzy głębokim rozładowaniem, a rozładowaniem krytycznym, które doprowadza do uszkodzenia akumulatora istnieje niewielki margines. Niestety, wiele osób nie jest tego świadoma. Jeśli wykorzystamy pokłady mocy z akumulatora do 0V możemy się spodziewać, że nie będzie on już więcej działać. Jeśli więc decydujemy się na zakup tego urządzenia, to powinniśmy zapoznać się z jego instrukcją użytkowania. Kiedy odnajdziemy informację o najniższym poziomie głębokiego rozładowania, powinniśmy zawsze wystrzegać się tej wartości. Dla bezpieczeństwa warto pozostawiać sobie minimalny margines, aby urządzenie nie rozładowało się zbyt mocno.

Jak bezpiecznie naładować akumulator po głębokim rozładowaniu?

Jeśli z jakiego powodu dopuściliśmy do głębokiego rozładowania akumulatora, to jak najszybciej powinniśmy przeprowadzić jego ładowanie. Nawet, jeśli dopiero zbliżaliśmy się do niskich wartości, dla najlepszej pracy urządzenia powinniśmy jak najszybciej przeprowadzić jego ładowanie. Jeżeli pozostawimy akumulator w stanie rozładowania nawet przez okres 1-2 dni, to będzie to miało niekorzystny wpływ.

Urządzenie może ulec zasiarczeniu, przez co straci swoją pojemność nominalną. Tym bardziej w okresie zimowym powinniśmy być tego świadomi i nie pozostawiać tego typu urządzeń w stanie rozładowania. Zdarza się, że pozostawienie akumulatora na kilka miesięcy w stanie rozładowania może pozbawić nas nawet 80% pojemności urządzenia. Jeśli więc decydujemy się na przechowywanie akumulatora, rozsądnie jest regularnie doładowywać urządzenie, nawet raz na 1-2 miesiące.

Elektronika nawiązująca do tematu - akumulatory do fotowoltaiki
Jeśli z jakiego powodu dopuściliśmy do głębokiego rozładowania akumulatora, to jak najszybciej powinniśmy przeprowadzić jego ładowanie.

Dlaczego zbyt szybkie ładowanie lub rozładowanie może mieć niekorzystny wpływ?

Zgodnie z zaleceniami większości producentów akumulatorów, zarówno ładowanie jak i rozładowywanie powinno odbywać się na poziomie 0.1C czyli 10% wartości pojemności akumulatora. Za maksymalne wartości przyjmuje się 20% mocy. W przypadku zbyt krótkiego czasu trwania tych czynności mogą pojawić się spore problemy.

Zbyt szybkie ładowanie lub rozładowanie powoduje uszkodzenie elektrolitów w urządzeniu. Pęcherzyki powietrza podczas uwalniania się zwiększają ciśnienie w akumulatorze, przez co dochodzi do uszkodzenia urządzenia, obniżenia napięcia i problemów z ponownym naładowaniem go. Dodatkowo, najlepszą temperaturą przechowywania akumulatorów jest 20C. Jeśli temperatura ta podwyższy się o 10%, to eksploatacja urządzenia będzie znacznie szybsza. Powinniśmy unikać miejsc zbytnio narażonych na wysokie temperatury i duże nasłonecznienie.

Jakim napięciem ładować akumulatory do fotowoltaiki?

To kolejny ważny aspekt. Tradycyjny prostownik do akumulatorów posiada zbyt niskie napięcie ładowania. Jeśli będziemy ładować akumulatory żelowe lub AGM tego rodzaju prostownikiem, to możemy się spodziewać trwałego niedoładowania urządzeń. W efekcie pojemność akumulatora będzie niższa.

Najbardziej właściwymi urządzenia do ładowania tego rodzaju akumulatorów są urządzenia sterowane mikroprocesorowo z ładowaniem wieloetapowym. Pamiętajmy przy tym, że informacje o konieczności całkowitego rozładowania akumulatora i naładowanie go do pełna są całkowicie błędne. W przypadku akumulatorów GEL i AGM najbardziej wskazane jest utrzymywanie urządzenia w możliwie jak najlepszym naładowaniu. Jeśli będziemy regularnie rozładowywać akumulatory do fotowoltaiki i ładować je ponownie, szybko możemy mieć problemy z ich właściwym funkcjonowaniem.

Jak przechowywać akumulatory?

Przechowywanie wydaje się być banalnie proste, jednak to właśnie przez niewłaściwe postępowanie z akumulatorem dochodzi najczęściej do jego trwałego uszkodzenia. Przede wszystkim, zanim odłożymy akumulator do przechowania należy go bezwzględnie naładować. Nigdy nie należy przechowywać rozładowanego urządzenia. Jeśli odłożymy na dłuższy czas choć do połowy rozładowany akumulator, to możemy się spodziewać pierwszych oznak jego uszkodzenia. Może to być znaczne zmniejszenie jego pojemności.

Ponadto, pamiętajmy by przechowywać akumulatory w suchym miejscu, gdzie temperatura nie spada poniżej +5C. Przed pozostawieniem na ten okres akumulatora, należy go naładować do pełna, a także okresowo doładowywać urządzenie. Aby akumulatory do fotowoltaiki zachowały swoją sprawność i były w pełni gotowe do użytkowania powinniśmy doładowywać je do pełna mniej więcej co dwa miesiące.

Jaki akumulator do fotowoltaiki wybrać: AGM, żelowy czy LiFePO4?

Do instalacji fotowoltaicznej najczęściej wybiera się akumulatory AGM, żelowe lub litowo-żelazowo-fosforanowe, czyli LiFePO4. Akumulatory AGM i żelowe są tańsze w zakupie, ale mają mniejszą liczbę cykli pracy i gorzej znoszą częste, głębokie rozładowania. Sprawdzają się głównie w prostych instalacjach wyspowych, domkach letniskowych, kamperach lub jako zasilanie awaryjne.

Do całorocznego magazynowania energii z fotowoltaiki lepszym wyborem są zwykle akumulatory LiFePO4. Mają wyższą sprawność, dłuższą żywotność, większą dopuszczalną głębokość rozładowania i stabilniejsze parametry pracy. Ich cena początkowa jest wyższa, ale w przeliczeniu na liczbę cykli oraz realnie dostępną pojemność często okazują się bardziej opłacalne niż klasyczne akumulatory kwasowo-ołowiowe.

Jak dobrać pojemność akumulatora do instalacji fotowoltaicznej?

Pojemność akumulatora do fotowoltaiki należy dobrać nie tylko do mocy paneli, ale przede wszystkim do zużycia energii w domu i celu, jaki ma spełniać magazyn. Jeżeli akumulator ma zasilać tylko podstawowe urządzenia, takie jak lodówka, router, oświetlenie czy pompa obiegowa, wystarczy mniejszy magazyn. Jeśli ma pokrywać wieczorne i nocne zużycie całego domu, potrzebna będzie znacznie większa pojemność.

Przykładowo, jeśli gospodarstwo domowe zużywa wieczorem i nocą około 5 kWh energii, magazyn powinien mieć pojemność użytkową zbliżoną do tej wartości. Trzeba jednak pamiętać, że pojemność nominalna nie zawsze oznacza pojemność realnie dostępną. W akumulatorach AGM i żelowych zwykle nie wykorzystuje się pełnej pojemności, aby nie skracać ich żywotności. W przypadku LiFePO4 dostępna pojemność użytkowa jest zazwyczaj większa, dlatego łatwiej dobrać magazyn do rzeczywistego zapotrzebowania.

Czy każdy akumulator pasuje do fotowoltaiki?

Nie każdy akumulator można bezpiecznie i efektywnie podłączyć do instalacji fotowoltaicznej. Kluczowe znaczenie ma zgodność z falownikiem, regulatorem ładowania oraz parametrami całego systemu. W instalacjach off-grid stosuje się zwykle regulator ładowania, który kontroluje przepływ energii z paneli do akumulatora. W instalacjach hybrydowych za współpracę z magazynem odpowiada falownik hybrydowy.

Przed zakupem należy sprawdzić napięcie systemu, dopuszczalny prąd ładowania i rozładowania, typ obsługiwanej chemii akumulatora oraz wymagania producenta falownika. W przypadku akumulatorów litowych ważny jest także system BMS, czyli układ zarządzania baterią. Chroni on magazyn przed przeładowaniem, nadmiernym rozładowaniem, przegrzaniem i zbyt wysokim prądem pracy. Brak kompatybilności może prowadzić do spadku wydajności, błędów pracy instalacji albo uszkodzenia akumulatora.

Ile kosztuje akumulator do fotowoltaiki i kiedy się opłaca?

Cena akumulatora do fotowoltaiki zależy od technologii, pojemności, marki oraz kompatybilności z falownikiem. Najtańsze są akumulatory AGM i żelowe, ale ich żywotność przy regularnej pracy cyklicznej jest ograniczona. Magazyny LiFePO4 są droższe, jednak oferują większą liczbę cykli, lepszą sprawność i wyższą pojemność użytkową, dlatego lepiej sprawdzają się w codziennym magazynowaniu nadwyżek energii z paneli.

Opłacalność akumulatora rośnie wtedy, gdy duża część produkcji z fotowoltaiki przypada na godziny, w których domownicy nie zużywają energii na bieżąco. Magazyn pozwala wykorzystać nadwyżki wieczorem, ograniczyć pobór prądu z sieci i zwiększyć autokonsumpcję. Akumulator może być też opłacalny tam, gdzie często występują przerwy w dostawie prądu lub gdzie instalacja ma pracować niezależnie od sieci energetycznej.

Newsletter Systemy Fotowoltaika

Co tydzień: najważniejsze artykuły, zmiany w przepisach i aktualne ceny energii.