Systemy off-grid to pełna niezależność energetyczna bez połączenia z siecią. Fotowoltaika + magazyn + (opcjonalnie) generator = energia 24/7 w każdym miejscu.
Kiedy off-grid ma sens?
- Domek letniskowy w lesie (brak przyłącza, koszt doprowadzenia >100k zł)
- Kamper, jacht, przyczepa (mobilność)
- Górskie schronisko (przyłącze niemożliwe)
- Farma zwierząt off-road (elektryczne ogrodzenia, karmniki)
- Backup dla krytycznych systemów (serwerownie, medycyna)
Jeśli sieć dostępna: on-grid prawie zawsze taniej (brak drogich baterii).
Komponenty systemu off-grid
1. Panele fotowoltaiczne
Moc = średnie dobowe zużycie / 3-4h światła słonecznego (Polska) × 1,3 (bufor).
- Dom 3000 kWh/rok = 8,2 kWh/dzień
- Moc PV: 8,2 / 3,5 × 1,3 = 3,0-3,5 kWp
2. Magazyn energii
Wielkość = 2-3 dni zużycia (bufor na pochmurne).
- Dom 8 kWh/dzień: magazyn 16-24 kWh
- Technologia: LiFePO4 (długa żywotność, bezpieczeństwo)
- Koszt: 45 000-60 000 zł (największa pozycja!)
3. Inwerter/ładowarka hybrydowy
Funkcje: DC/AC, ładowanie baterii z PV + generator, zarządzanie energią.
- Moc: 3-5 kW dla domu
- Modele: Victron MultiPlus, SMA Sunny Island, Schneider Conext
- Koszt: 8 000-15 000 zł
4. Generator backup (opcjonalnie)
Benzyna/diesel na zimę gdy słońce słabe.
- Moc: 3-5 kW
- Zużycie: 1-2 L/h
- Koszt: 3000-8000 zł
Przykład kompletnego systemu dla domu
Dom 100m², zużycie 3000 kWh/rok (8 kWh/dzień):
**Komponenty:**
- Panele: 4 kWp (9x 450W) = 18 000 zł
- Magazyn LiFePO4 20 kWh = 50 000 zł
- Inwerter hybrydowy 5 kW = 12 000 zł
- Regulator MPPT = 3 000 zł
- Konstrukcja, okablowanie = 8 000 zł
- Generator 5 kW (backup) = 5 000 zł
- TOTAL: 96 000 zł
Dla porównania przyłącze do sieci: 15 000-30 000 zł + instalacja on-grid 4 kWp: 18 000 zł = razem 33 000-48 000 zł.
Off-grid 2x droższy, ale jeśli przyłącze wymaga 10 km linii (200 000+ zł) = opłacalny!
Zarządzanie energią w systemie
Priorytety:
1. Słońce świeci → energia PV bezpośrednio do domu
2. Nadwyżka → ładowanie baterii
3. Bateria pełna → redukcja mocy PV (solar dump)
4. Wieczór/noc → energia z baterii
5. Bateria <20% → start generatora (ładowanie do 80%)
6. Rano → znów PV
Smart systems (Victron VRM, SMA portal) optymalizują automatycznie.
Ograniczenie zużycia
Off-grid wymusza oszczędność (droga energia):
- LED zamiast żarówek: -80% zużycia oświetlenia
- Lodówka A+++: -50% vs stara
- Bojler c.w.u. gazowy zamiast elektrycznego: -60% zużycia
- Ogrzewanie: piec na drewno zamiast grzałek elektrycznych
Cel: max 5-8 kWh/dzień zamiast 10-15 kWh.
Wymiarowanie systemu off-grid krok po kroku
Krok 1: Oblicz dzienny pobór energii
Spisz wszystkie urządzenia + czas pracy:
- Lodówka 40W × 24h = 960 Wh
- Oświetlenie LED 3×10W × 5h = 150 Wh
- Laptop 65W × 4h = 260 Wh
- Telefony 2×10W × 2h = 40 Wh
- SUMA: 1410 Wh/dzień
Krok 2: Dobierz akumulator
Pojemność = dzienny pobór / napięcie / DoD
= 1410 Wh / 12V / 0,8 = 147 Ah
Wybierz: 150-200 Ah bateria
Krok 3: Dobierz moc PV
Moc = dzienny pobór / godziny słońca / 0,85
= 1410 Wh / 4h / 0,85 = 415 Wp
Wybierz: 400-500 Wp paneli
Krok 4: Dobierz regulator
Prąd ładowania = moc PV × 1,25 / napięcie
= 400W × 1,25 / 12V = 42A
Wybierz: regulator MPPT 50A
Przykładowe zestawy gotowe
Zestaw A – Kamper weekend (150 Ah):
– Panel elastyczny 2×100 Wp: 900 zł
– Akumulator LiFePO4 150 Ah: 2800 zł
– Regulator MPPT 30A: 550 zł
– Inwerter 800W: 600 zł
RAZEM: 4850 zł
Zestaw B – Domek letniskowy (300 Ah):
– Panele 6×100 Wp sztywne: 2400 zł
– Akumulatory 2×150 Ah LiFePO4: 5600 zł
– Regulator MPPT 60A: 1400 zł
– Inwerter 2000W: 1800 zł
RAZEM: 11 200 zł
Zestaw C – Całoroczny dom off-grid (600 Ah):
– Panele 12×370 Wp: 7200 zł
– Bank baterii 4×150 Ah (24V): 11 200 zł
– Regulator MPPT 100A: 3500 zł
– Inwerter 5000W + ładowarka: 8500 zł
– Generator backup 5 kW: 6000 zł
RAZEM: 36 400 zł
